Shiu i rrëmbyeshëm është një nga faktorët që vë më shumë në provë sistemin e kanalizimeve në Tiranë. Në çdo lagje të qytetit, sidomos në zonat me densitet të lartë ndërtesash, vërehet një problem i përsëritur: bllokohen pusetat në Tiranë sapo bie një reshje e fortë disa minuteshe. Ky fenomen shkakton përmbytje të rrugëve, kthim uji në oborre dhe vështirësi për qarkullimin e njerëzve dhe automjeteve.
Por pse ndodh kjo? Cilat janë arsyet teknike që ndikojnë që pusetat të mos përballojnë shkarkimin normal të ujërave të shiut?
1. Grumbullimi i mbetjeve që bllokojnë hyrjen e ujit
Një nga shkaqet kryesore pse bllokohen pusetat në Tiranë është akumulimi i mbeturinave, si:
-
gjethe
-
qese plastike
-
copa kartoni
-
baltë dhe rërë
-
mbetje urbane të hedhura në rrugë
Kur bie shi, të gjitha këto përfundojnë në hyrjen e pusetës, duke bllokuar grilën dhe duke e ndalur totalisht qarkullimin e ujit. Me një hyrje të mbyllur, edhe një pus shumë i thellë nuk mund të drenojë sasinë e ujit që vjen nga rruga.
2. Pusetat nuk pastrohen me frekuencën e duhur
Shumë pusetat në Tiranë nuk i nënshtrohen pastrimit të rregullt periodik të rekomanduar për një qytet me fluks të lartë rrugor. Brenda tyre, me muaj e madje me vite, mblidhen:
-
llum i trashë
-
rërë
-
yndyrë e kanalizimeve
-
depozita balte
-
materiale inerte
Kur vjen shiu i rrëmbyeshëm, uji nuk gjen hapësirë të lirë në brendësi të pusetës, sepse ajo është e bllokuar pjesërisht ose plotësisht nga depozitat e mëparshme.
3. Kapacitet i ulët i tubacioneve të vjetra
Shumë prej tubacioneve në infrastrukturën e Tiranës janë të vjetra dhe me diametër të vogël për flukset e sotme të ujit. Tubat e vjetër:
-
janë të ngushtuar nga depozitat shumëvjeçare
-
kanë kapacitet të ulët drenimi
-
nuk përballojnë flukset intensive të reshjeve të sotme
Rezultati është i njëjtë: çdo herë që ka shi të dendur, presioni i ujit rritet dhe tubi nuk arrin ta përballojë, duke shkaktuar bllokime dhe rikthim uji.
4. Rrëshqitja e sedimenteve dhe rërës nga zonat e pjerrëta
Tirana ka shumë zona me pjerrësi të konsiderueshme dhe rrugë të reja që ende nuk kanë stabilizuar shtresat mbuluese. Gjatë një shiu të fortë, rrëshqiten:
-
rërë
-
çakëll
-
baltë
-
materiale ndërtimi
Këto futen brenda pusetave dhe i ngopin ato brenda pak minutash.
5. Lidhje të parregullta mes kanalizimeve të shiut dhe atyre të zeza
Në shumë ndërtesa, sidomos ato të vjetra, tubat e shiut janë lidhur gabim me linjat e ujërave të zeza. Kjo:
-
mbingarkon linjat fekale
-
krijon presion të lartë
-
bën që uji të mos arrijë të kalojë
-
çon në rikthime dhe përmbytje
Në këto raste, edhe një rrebesh i shkurtër krijon probleme serioze.
6. Sasi uji më e lartë se kapaciteti i parashikuar
Reshjet e rrëmbyeshme kohët e fundit kanë shfaqur intensitete shumë më të larta se standardet për të cilat janë projektuar tubacionet e vjetra të qytetit. Për disa minuta mund të bjerë sasi uji e barabartë me reshje disa orëshe.
Kur intensiteti tejkalon kapacitetin teknik, pusetat bllokohen edhe nëse janë të pastra.
Si shmangen bllokimet e pusetave në raste shirash të rrëmbyeshëm?
1. Pastrim i rregullt i pusetave
Minimalisht çdo 3–6 muaj, ose më shpesh në zona me shumë pemë dhe trafik të lartë.
2. Pastrim me makineri presioni (hydrojet)
Hydrojeti largon:
-
llumin e fortë
-
depozitat shumëvjeçare
-
rërën e ngjeshur
-
mbetjet organike
Kjo rikthen kapacitetin e plotë të pusit.
3. Inspektim me kamera
Përdoret për të identifikuar bllokime të thella, çarje ose ngushtime në tubat e kanalizimeve.
4. Vendosja e filtrave dhe grilave cilësore
Mbajnë jashtë grumbullimet e gjetheve dhe mbeturinave.
5. Mirëmbajtje para sezonit të shirave
Është masa më efektive, sepse shmang bllokimet në momentet kur qyteti ka nevojë më shumë për drenazh funksional.
Përfundim
Pusetat në Tiranë bllokohen shpesh pas reshjeve të forta për shkak të mungesës së mirëmbajtjes, depozitave të shumta, kapacitetit të ulët të tubacioneve të vjetra dhe grumbullimit të mbeturinave gjatë rrebesheve. Duke bërë pastrim periodik dhe përdorur pajisje profesionale si hydrojet dhe kamera inspektuese, shumë nga këto probleme mund të parandalohen.